نارسایی دریچه میترال قلب: درمان، علائم و علت

نارسایی میترال، نشت خون به عقب از طریق دریچۀ میترال در زمان انقباض بطن چپ می‏‌باشد. دریچه میترالی که نشت دارد اجازه می‏‌دهد تا خون در زمان انقباض در دو جهت جریان پیدا کند. مقداری از خون همان گونه که باید از بطن از طریق دریچۀ آئورت جریان می‏‌یابد و مقداری خون به داخل دهلیز برمی‏‌گردد.

4

نارسایی دریچۀ میترال چیست؟


وظیفه چهار دریچۀ قلب، هدایت جریان خون از طریق قلب می‏‌باشد. دریچۀ میترال یک دریچۀ یک‏طرفه است که دهلیز چپ، حفره‏ ای از قلب که خون را از ریه‌‏ها دریافت می‏‌کند، را از بطن چپ، حفره‏ای از قلب که خون غنی از اکسیژن را به بدن پمپ می‏کند، جدا می‏‌نماید. زمانی که بطن چپ فشرده می‌‏شود، دریچۀ میترال بسته می‏‌شود تا از برگشت خون به عقب و ورود دوباره به دهلیز چپ و پس از آن به ریه‏‌ها جلوگیری کند. هنگامی که دو فلپ‏ یا لت‏‌های دریچۀ میترال به خوبی بسته نمی‏‌شوند، نارسایی دریچۀ میترال رخ می‏‌دهد.

علت‌ها و دلایل نارسایی دریچه‌ی میترال


نارسایی دریچۀ میترال ممکن است به طور ناگهانی در نتیجۀ یک عفونت باکتریایی دریچه، یا به دلیل آسیب به دریچه یا ساختارهای حمایتی آن، ایجاد شود. دریچه یا ساختارهای حمایتی آن می‌‏توانند با یک حملۀ قلبی، بیماری عروق کرونر، ضعف در بافت‏‌های این ساختارها (دژنراسیون میکزوماتوز) آسیب ببیند.

با این حال، در اغلب موارد، نارسایی میترال در نتیجۀ زوال تدریجی دریچه (ناشی از پرولاپس دریچۀ میترال یا بیماری روماتیسمی قلب) یا بزرگ شدن بطن چپ، که دریچه از هم جدا کرده و از بسته‏ شدن کامل آن جلوگیری می‌کند، به آرامی پیشرفت می‏‌کند. این بزرگ‏‌شدن در اثر یک حملۀ قلبی یا اختلال دیگری که عضلۀ قلب را ضعیف می‏‌کند (مانند کاردیومیوپاتی) ایجاد می‌‏شود.

تب روماتیسمی- یک بیماری دوران کودکی که گاهی اوقات بعد از گلودرد استرپتوکوکی درمان نشده و یا مخملک رخ می‏‌دهد-  که به عنوان شایع‌‏ترین علت نارسایی میترال شناخته شده است. اما امروزه، تب روماتیسمی در شمال امریکا، اروپای غربی، و مناطق دیگری که آنتی‏‌بیوتیک‏‌ها به طور گسترده‌‏ای برای درمان عفونت‏‌ها از جمله گلودرد استرپتوکوکی استفاده می‏‌شوند، نادر است. در این مناطق، تب روماتیسمی یک علت شایع نارسایی میترال تنها در میان افراد مسن‏‌تر که در دوران جوانی خود از آنتی‌‏بیوتیک استفاده نکرده‌‏اند و در میان افرادی که از مناطقی مهاجرت کرده‌‏اند که در آن‌ها آنتی‏‌بیوتیک‏‌ها به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی‏‌گیرند، می‏‌باشد. در چنین مناطقی، تب روماتیسمی هنوز هم شایع است و هنوز هم عموماً باعث تنگی یا نارسایی میترال، گاهی اوقات 10 سال یا بیشتر پس از عفونت اولیه، می‏‌شود. حملات مکرر تب روماتیسمی، زوال دریچه را تسریع می‏‌کنند.

علائم و نشانه‌های نارسایی دریچه میترال


نارسایی خفیف میترال ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. هنگامی که نارسایی شدیدتر است یا زمانی که فیبریلاسیون دهلیزی وجود دارد، افراد ممکن است تپش قلب (آگاهی از اینکه ریتم ضربان قلب تغییر کرده است) یا تنگی نفس داشته باشند. افرادی که نارسایی قلب دارند ممکن است سرفه، تنگی نفس در حین فعالیت یا در حال استراحت، و ورم پاها پیدا کنند.

مشکل ناشی از نارسایی دریچه میترال چیست؟


نشت خون می‌‏تواند حجم و فشار خون در محل را افزایش دهد. افزایش فشار خون در دهلیز چپ می‏تواند فشار در رگ‏‌هایی که از ریه‌‏ها به قلب می‏‌آیند (وریدهای ریوی) را بالا ببرد.

اگر نارسایی شدید باشد، افزایش فشار ممکن است منجر به احتقان (تجمع مایع) در ریه‏‌ها شود.

چه شرایطی ممکن است با نارسایی دریچه میترال در ارتباط باشد؟


دهلیز چپ تمایل دارد در اثر حجم خون اضافه برگشتی از بطن، بزرگ شود. دهلیز بزرگ‏‌شده ممکن است دچار حرکات سریع و آشفته (اختلالی به نام فیبریلاسیون دهلیزی) شود، که توانایی قلب برای پمپ‏‌کردن مؤثر را کاهش می‏‌دهد.

دهلیز در حال فیبریلاسیون فقط لرزش دارد و پمپاژ نمی‏‌کند و اجازه نمی‏‌دهد خون به طور طبیعی جریان یابد و خطر ایجاد لخته‏‌های خونی که ممکن است منجر به سکته مغزی شود را افزایش می‌‏دهد.

یکی دیگر از عوارض بالقوه نارسایی میترال، افزایش فشار خون ریوی است.

درمان نارسایی خفیف میترال می‏‌تواند شامل داروهای ضد انعقاد باشد. با این حال، در اغلب موارد، عمل جراحی برای ترمیم یا تعویض دریچه مورد نیاز است.

تشخیص نارسایی دریچه میترال


  • معاینه فیزیکی
  • اکوکاردیوگرافی

نارسایی میترال معمولاً بر اساس ویژگی‏‌های سوفل قلبی که از طریق گوشی پزشکی شنیده می‏‌شود، تشخیص داده می‏‌شود. سوفل صدای مشخصی است که در اثر برگشت خون به دهلیز چپ در زمانی که بطن چپ منقبض می‏‌شود، ایجاد می‏‌گردد.

این اختلال گاهی اوقات در زمانی که پزشک در حین معاینه فیزیکی روتین، این سوفل را می‌‏شنود، تشخیص داده می‌‏شود.

سپس پزشکان اکوکاردیوگرافی انجام می‏‌دهند که از امواج فراصوت برای تولید تصویری از ساختارهای قلب و جریان خون استفاده می‌‏کند. اکوکاردیوگرافی بیشترین اطلاعات را در مورد اندازۀ دهلیز و بطن و مقدار نشت خون ارائه می‏‌دهد، به طوری که می‏‌توان شدت نارسایی را مشخص کرد.

الکتروکاردیوگرافی (ECG) و رادیوگرافی قفسه سینه نشان می‏‌دهد که بطن چپ بزرگ شده است. اگر نارسایی میترال شدید باشد، رادیوگرافی قفسه سینه ممکن است تجمع مایع در ریه‏‌ها را نیز نشان دهد.

کاتتریزاسیون قلبی اغلب زمانی انجام می‏‌شود که عمل جراحی برای ترمیم یا تعویض دریچه میترال برنامه‌‏ریزی شده است به طوری که پزشکان می‌‏توانند بیماری عروق کرونر را که همچنین می‌‏توان در حین عمل جراحی قلب درمان کرد، شناسایی کنند.

درمان نارسایی دریچه میترال


گزینه‏‌های درمانی برای نارسایی میترال ممکن است شامل دارو، روش‌‏های غیر جراحی با حداقل تهاجم یا جراحی باشد. درمان اختصاصی توسط دکتر شما بر اساس موارد زیر تعیین می‏‌شود:

  • سن، وضعیت سلامت عمومی و سابقۀ پزشکی شما
  • وسعت بیماری
  • علائم و نشانه‏‌های شما
  • تحمل شما نسبت به داروها، روش‏‌ها و درمان‏‌های اختصاصی
  • انتظارات برای دورۀ بیماری
  • نظر و ترجیح شما

داروها

نارسایی دریچه میترال نمی‏‌تواند با دارو اصلاح شود، اما دارو ممکن است برای برطرف‏ کردن و یا کنترل علائم تجویز شود. داروها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

•         مسدود کننده‌‏های بتا برای نظارت بر (مانیتورکردن) ضربان قلب

•         رقیق ‏کننده‌‏های خون برای کمک به جلوگیری از لخته‌‏شدن خون در بیماران فیبریلاسیون دهلیزی

•         مدرها (دیورتیک‌‏ها) برای برطرف ‏کردن تجمع مایع

•         داروهای فشار خون بالا (هیپرتانسیون) برای نگاه‌‏داشتن بیماران فشار خون بالا در محدودۀ طبیعی

روش غیر جراحی با حداقل تهاجم

بیماران نارسایی میترال اغلب آن قدر ناخوش هستند که نمی‏‌توانند تحت عمل جراحی باز سنتی قرار گیرند. به تازگی سازمان غذا و دارو، MitraClip را تأیید نموده است، که یک گزینۀ درمانی غیر جراحی برای بیماری پرخطر نارسایی دریچه میترال، که به طور قابل توجهی می‏‌تواند علائم را کاهش دهد و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.

روش‏‌های جراحی

درمان استاندارد برای نارسایی شدید دریچۀ میترال عمل جراحی قلب باز برای ترمیم یا تعویض دریچۀ میترال است. این یک راه اثبات‏ شده و مؤثر برای رفع ‏کردن نارسایی میترال و بهبود علائم نارسایی قلبی است. بیمارانی که برای روش MitraClip واجد شرایط نیستند ممکن است برای روش جراحی واجد شرایط باشند.

ترمیم دریچۀ میترال: به طور معمول جراح قلب لت‏‌های دریچه را به یکدیگر می‏‌دوزد، بافت‏‌های دریچه‏‌ای اضافه را برمی‏‌دارد یا  یک حلقه دور دریچه قرار می‌‏دهد، بدین ترتیب دریچه می‌‏تواند به خوبی بسته شود.

تعویض دریچه میترال: زمانی که گزینۀ انتخابی ترمیم نیست، دریچۀ میترال معمولاً با یک دریچۀ مصنوعی مکانیکی یا بیولوژیکی جایگزین می‏‌گردد.